Uitzonderingen

Voor alle leerlingen van groep 8 in het reguliere basisonderwijs is het verplicht om een eindtoets te maken. Hierop zijn uitzonderingen. Daarnaast heeft de school naar leerlingen met speciale ondersteuningsbehoeften een zorgplicht.

Deelname niet altijd verplicht

Voor onderstaande groepen leerlingen is het maken van een eindtoets wettelijk niet verplicht. Deze leerlingen mogen wel aan de Centrale Eindtoets deelnemen.

Het gaat om:

  • zeer moeilijk lerende leerlingen;
  • meervoudig gehandicapte leerlingen voor wie het zeer moeilijk lerend zijn een van de handicaps is;
  • leerlingen die vier jaar of korter in Nederland zijn en om die reden de Nederlandse taal onvoldoende beheersen. 

Advies praktijkonderwijs

Leerlingen die het schooladvies praktijkonderwijs krijgen, zijn niet per definitie uitgezonderd van verplichting op een eindtoets. Wanneer de leerling niet onder de ontheffingsgronden eindtoetsing valt, is het verplicht dat de leerling een eindtoets maakt.

Sinds het schooljaar 2017-2018 is het verplicht om praktijkonderwijs/vmbo bb als laagste toetsadvies op te nemen in een eindtoets. Dit betekent dat een leerling die van de basisschool het schooladvies pro heeft gekregen, in alle gevallen een hoger toetsadvies krijgt omdat het advies van de Centrale Eindtoets begint vanaf praktijkonderwijs/vmbo bb. Het kan dus voorkomen dat een leerling als schooladvies pro heeft gekregen terwijl de Centrale Eindtoets het advies voor best passend brugklastype praktijkonderwijs/vmbo bb geeft.

Mogelijk zijn er bij een leerling in de afgelopen periode ontwikkelingen in gang gezet rondom de toewijzing voor het praktijkonderwijs. Het is daarom van belang om vooraf te beseffen wat het effect is van een dergelijke heroverweging van het schooladvies voor zowel de betreffende leerling als zijn/haar ouder(s)/verzorger(s). We raden daarom aan dat scholen het leerlingrapport van de Centrale Eindtoets van leerlingen aan wie het schooladvies praktijkonderwijs is gegeven goed te analyseren voordat ze deze aan de ouders/verzorgers geven. Ook raden we scholen aan om ouder(s)/verzorger(s) op tijd te informeren over een eventuele afwijking van het toetsadvies van de Centrale Eindtoets ten opzichte van het schooladvies en hoe deze uitslag zich verhoudt tot eerdere afspraken over het schooladvies en de schoolkeuze van deze leerling.

Het professionele oordeel van de basisschool bepaalt op welke manier zij gevolg geeft aan deze uitslag en hoe de school de betreffende leerling en zijn/haar ouder(s)/verzorger(s) informeert over de uitslag van de Centrale Eindtoets.

Er is door het ministerie van OCW een richtlijn opgesteld over de toepassing van de ontheffingsgrond. Deze richtlijn sluit zo nauw mogelijk aan bij de praktijk van passend onderwijs. De richtlijn biedt het bevoegd gezag meerdere mogelijkheden bij het onderbouwen van het ontheffen van een leerling. Het doel is zo goed mogelijk aan te sluiten bij elke individuele leerling en om de administratieve lasten voor de school zo beperkt mogelijk te houden.

Zie hiervoor ook de beslisboom 'Moet deze leerling een eindtoets maken?'

Speciaal (basis)onderwijs

Leerlingen op scholen voor speciaal onderwijs (so) en speciaal basisonderwijs (sbo) zijn in 2019 nog niet verplicht om deel te nemen aan een eindtoets. Het ministerie van OCW heeft bekend gemaakt dat vanaf 2019-2020 de verplichting voor het afnemen van een eindtoets in het so en sbo ingaat.

Veel scholen uit het so en sbo veld doen al mee aan de Centrale Eindtoets. Het CvTE voert ook gesprekken met dit veld over wat de school en de leerkrachten nodig hebben om de Centrale Eindtoets te kunnen laten maken. Wij voeren graag ook het gesprek met u over wat nodig is voor een goede toetsafname. Neem hiervoor contact op met onze helpdesk.

Zie ook